Ara fatura ve avans: büyük işleri Almanya’da doğru faturalandırmak
Avans faturası (Anzahlungsrechnung) veya ara fatura (Abschlagsrechnung) ile iş bitmeden önce para istersiniz. Bunun üzerindeki KDV (Umsatzsteuer) ödeme geldiği anda doğar (Mindest-Istversteuerung). Sonunda tüm iş için bir kapanış faturası (Schlussrechnung) keser ve aldığınız tüm avansları KDV’siyle birlikte düşersiniz – aksi halde vergiyi iki kez borçlanırsınız.
Avans, ara ödeme, kısmi fatura, kapanış faturası: kavramlar
Günlük hayatta bu kavramlar sık sık karıştırılır. KDV açısından önemli olan tek soru şudur: İşin bir bölümü tamamlanıp teslim alındı mı (kısmi hizmet, Teilleistung) – yoksa müşteri, bütün olarak daha sonra verilecek bir iş için önceden mi ödüyor (Anzahlung veya Abschlag)?
| Belge | Ne zaman? | Neyin hesabı yapılır? | KDV doğar … |
|---|---|---|---|
| Avans faturası (Anzahlungsrechnung) | İşe başlamadan önce | Kararlaştırılmış bir ön ödeme, ör. %30 | ödeme gelince |
| Ara fatura (Abschlagsrechnung) | İş sürerken | İlerlemeye veya takvime göre bir tutar | ödeme gelince |
| Kısmi fatura (Teilrechnung) | Ayrılabilir bir bölüm teslim alındıktan sonra | Tamamlanmış, ekonomik olarak bağımsız bir kısmi hizmet | kısmi hizmet ifa edilince |
| Kapanış faturası (Schlussrechnung) | İş tamamlandıktan sonra | Avanslar düşülmüş olarak tüm hizmet | kalan tutar için hizmet ifa edilince |
Ara ödeme veya avansı ne zaman isteyebilirsiniz?
Genel bir peşin ödeme hakkı yoktur – bir anlaşmaya ihtiyacınız var. Bu yüzden hangi tutarın ne zaman ödeneceğini daha teklifte (Angebot) veya sözleşmede yazın, örneğin „sipariş verilince %30, tasarım onaylanınca %40, teslim alınınca %30“. Eser sözleşmelerinde (Werkvertrag), örneğin yazılım veya web geliştirmede, § 632a BGB uyarınca özel bir anlaşma olmadan da o ana kadar verilen hizmetin değeri kadar ara ödeme isteyebilirsiniz.
Özel müşteriler için koruma kuralları geçerlidir: Tüketici inşaat sözleşmesinde (Verbraucherbauvertrag) ara ödemeler toplamda toplam bedelin en fazla %90’ı olabilir (§ 650m BGB). Diğer sektörlerde tüketicilerden alınan avanslar, genel işlem şartlarında (AGB) yalnızca makul tutarda geçerlidir.
Ara ödemeler özellikle uzun projelerde mantıklıdır: Likiditenizi güvenceye alır ve tahsil edememe riskini azaltır. Bir proje fiyatını nasıl hesaplayacağınızı saatlik ücret hesaplama rehberi gösterir.
Avans faturasında neler olmalı?
Avans faturası § 14 UStG anlamında bir faturadır ve diğer her fatura gibi aynı zorunlu bilgileri içermelidir – iki tarafın adı ve adresi, Steuernummer veya USt-IdNr., sıralı fatura numarası, düzenleme tarihi, hizmet açıklaması, net tutar, vergi oranı ve vergi tutarı. Ayrıntılar fatura kesmek rehberinde.
- Belgeyi açıkça „Anzahlungsrechnung“ veya „1. Abschlagsrechnung“ olarak adlandırın ki müşteriniz onu nihai hesap olarak kaydetmesin.
- Hizmet tarihi yerine, belliyse ve fatura tarihinden farklıysa tahsilat tarihini yazarsınız – değilse „Hizmet muhtemelen Mart 2027’de verilecektir“ gibi bir not.
- Avansın ne için ödendiğini açıklayın: „AN-2026-018 numaralı, 4 Eylül 2026 tarihli teklif uyarınca web sitesi yenileme için %30 avans“.
- KDV’yi normal bir faturadaki gibi gösterin – Reverse Charge’da avanslarda da vergiyi müşteri öder, Kleinunternehmer olarak hiç KDV hesaplamazsınız.
Avanslarda KDV: Mindest-Istversteuerung
Normalde tahakkuk esaslı vergilendirmede (Soll-Versteuerung) KDV, hizmeti ifa ettiğiniz ayın sonunda doğar. Avanslar için bir istisna vardır: Hizmet ifa edilmeden önce para alırsanız, bunun üzerindeki vergi paranın geldiği beyan döneminin sonunda doğar (§ 13 Abs. 1 Nr. 1 Buchst. a S. 4 UStG). Buna Mindest-Istversteuerung denir.
Örnek: 7.140 €’luk avans 15 Mart’ta geliyor. İçindeki 1.140 € KDV, Mart ayının KDV ön beyannamesine (Umsatzsteuer-Voranmeldung) girer (üç aylık beyanda: 1. çeyrek), son tarih 10 Nisan – süre uzatımıyla (Dauerfristverlängerung) 10 Mayıs. Avans faturasını yazmış ama parayı henüz almamışsanız, henüz vergi doğmaz.
Müşteriniz için durum tam tersidir: Avans faturasındaki indirilecek KDV’yi ancak fatura elindeyse ve ödemeyi yapmışsa düşebilir (§ 15 Abs. 1 Nr. 1 S. 3 UStG). Zaten tahsil esaslı vergilendirme (Ist-Versteuerung) uyguluyorsanız sizin için hiçbir şey değişmez – sizde vergi her zaman ödemeyle doğar. Ayrıntılar KDV (Umsatzsteuer) rehberinde.
Hesap örneği: avans, ara ödeme ve kapanış faturası
Bir web tasarımcısı net 20.000 €’ya bir web sitesi yenileme işi yapıyor. %30 avans, tasarım onaylanınca %40 ve kalanı teslimde kararlaştırılmış. Tüm tutarlar %19 KDV ile:
| Belge | Tarih / ödeme | Net | KDV %19 | Brüt | KDV ön beyannamesinde (UStVA) |
|---|---|---|---|---|---|
| Avans faturası AR-2026-031 | 1 Mart’ta kesildi, 15 Mart’ta ödendi | 6.000,00 € | 1.140,00 € | 7.140,00 € | Mart |
| 1. ara fatura AR-2026-044 | 2 Mayıs’ta kesildi, 12 Mayıs’ta ödendi | 8.000,00 € | 1.520,00 € | 9.520,00 € | Mayıs |
| Kapanış faturası RE-2026-071: tüm hizmet | Teslim 30 Haziran | 20.000,00 € | 3.800,00 € | 23.800,00 € | – |
| eksi 15 Mart tarihli avans | – | −6.000,00 € | −1.140,00 € | −7.140,00 € | – |
| eksi 12 Mayıs tarihli ara ödeme | – | −8.000,00 € | −1.520,00 € | −9.520,00 € | – |
| Kalan ödenecek tutar | vade 14 Temmuz | 6.000,00 € | 1.140,00 € | 7.140,00 € | Haziran |
Kapanış faturası: avansları doğru düşmek
Kapanış faturası (Schlussrechnung, Endrechnung) tüm hizmetin hesabını yapar. § 14 Abs. 5 S. 2 UStG’ye göre, hizmet ifa edilmeden önce tahsil ettiğiniz kısmi bedelleri ve bunlara düşen vergi tutarlarını, bunlar için avans faturası kestiyseniz, bu faturadan düşmeniz gerekir. En açık gösterim örnekteki gibidir: toplam net tutar ve KDV, altında her avans tarih, net, vergi ve brütüyle, ardından kalan tutar.
Tüm avansların toplamını tek satırda düşmek de caizdir, yeter ki net tutar ve KDV ayrı ayrı görülebilsin. Avansların yalnızca brüt tutarını düşüp 3.800 €’luk KDV’nin tamamını bırakmak yeterli değildir. O zaman avanslardaki vergiyi ikinci kez göstermiş olursunuz ve kapanış faturasını düzeltene kadar § 14c Abs. 1 UStG uyarınca iki kez borçlanırsınız. Bunun nasıl yapıldığını fatura düzeltme rehberi anlatır.
Alternatif olarak avansları listelemeden yalnızca açık kalan kısmı (6.000 € artı 1.140 €) faturalandıran bir kalan faturası (Restrechnung) da kesebilirsiniz. Bu, KDV açısından bir nihai fatura değildir ve müşteriniz için çoğu zaman daha az anlaşılırdır. Birden fazla ara ödemeli projeler için eksiksiz kapanış faturası daha iyi seçimdir.
Sık yapılan hatalar ve nasıl önlersiniz
Ara faturalardaki sorunların çoğu avansta değil, projenin sonunda ortaya çıkar:
- Kapanış faturasında avansları unutmak: Müşteri tüm tutarı bir kez daha ödemeli olur ve siz KDV’yi iki kez borçlanırsınız. Her proje için tüm avansların bir listesini tutun.
- KDV’yi ancak kapanış faturasıyla beyan etmek: Avanslardaki vergi, ödeme ayının ön beyannamesine girer. Bir hata faiz ve gerekirse gecikme zammına (Verspätungszuschlag) mal olur.
- Proje sırasında vergi oranı değişiyor: Belirleyici olan, hizmetin ifa edildiği andaki orandır. Avanslardaki vergi kapanış faturasında buna göre düzeltilir.
- Avans ve kapanış faturası için aynı numara: Her avans, ara ve kapanış faturasının kendi sıralı numarası olmalıdır.
- Faturasız avans: Avans faturası kesmeseniz bile KDV ödeme gelince doğar – ama bu durumda müşteriniz indirilecek KDV düşemez.
EÜR’de avanslar ve yıl dönümü
Gelir-gider hesabında (Einnahmenüberschussrechnung) tahsil ilkesi (Zuflussprinzip, § 11 EStG) geçerlidir: Her avans, hizmetin ne zaman tamamlandığından bağımsız olarak hesabınıza geldiği yılın işletme geliridir. Tahsil edilen KDV de işletme geliridir, Finanzamt’a yapılan ödeme ise işletme gideridir (Betriebsausgabe).
Örnek: Ancak Şubat 2027’de bitecek bir proje için 7.140 €’luk avansı 20 Aralık 2026’da alırsanız, bu 2026 kârınızı artırır. Yıl sonunda çok avans alan kişi bunu vergi için ayrılan karşılıklarda hesaba katmalıdır.
E-fatura olarak ara faturalar
2027/2028’den itibaren yurt içindeki işletmelere kesilen avans, ara ve kapanış faturaları da e-fatura (E-Rechnung) olmalıdır. Fatura türü (BT-3) için XRechnung’un kendi kodları vardır, örneğin kısmi faturalar için 326 ile inşaat işlerinde ara ve kapanış faturaları için 875 ila 877. Kapanış faturasında zaten ödenmiş tutarlar „Vorausgezahlter Betrag“ (önceden ödenmiş tutar, BT-113) alanına girer; ödenecek tutar böylece kalan tutar olarak çıkar.
KontoVexa ile avanslar
KontoVexa’da avans, ara ve kapanış faturalarını sıralı numaralı, tüm zorunlu bilgileri içeren ve isterseniz e-fatura olarak normal faturalar gibi kesersiniz. Gelen ödemeleri faturalarla eşleştirirsiniz; kısmen ödenmiş faturalar „Kısmen ödendi“ olarak görünür, henüz hiçbir faturayla eşleştirilemeyen bir tutarı avans olarak kaydeder ve sonra eşleştirirsiniz. Her faturanın „Vergi etkisi“ kartı, faturanın hangi KDV ön beyannamesine ve hangi Anlage EÜR’e girdiğini gösterir.
Avansları otomatik düşen ayrı bir kapanış faturası şablonu şu an yok – bu yüzden düşümleri yukarıdaki örneğe göre kontrol edin. KontoVexa’nun fatura programı hakkında daha fazlası.
Sık sorulan sorular
Avans için KDV ödemem gerekir mi?
Evet, para gelir gelmez – hizmet henüz verilmemiş olsa bile. Vergi, ödemenin yapıldığı ayın veya çeyreğin ön beyannamesine girer. Kleinunternehmer olarak KDV doğmaz.
Ara fatura (Abschlagsrechnung) ile kısmi fatura (Teilrechnung) arasındaki fark nedir?
Ara fatura, bütün olarak henüz tamamlanmamış bir hizmet için para ister. Kısmi fatura ise tamamlanmış, teslim alınmış ve bağımsız olarak faturalandırılabilir bir bölümün hesabını yapar. Kısmi faturada KDV kısmi hizmetle, ara ödemede ise ödemeyle doğar.
Avansları kapanış faturasında göstermem gerekir mi?
Evet, KDV’li avans faturaları kestiyseniz ve tüm hizmet için bir nihai fatura yazıyorsanız. Her avansı net tutarı ve KDV’siyle düşersiniz. Aksi halde vergiyi iki kez göstermiş olursunuz.
Müşterim avanstaki indirilecek KDV’yi ne zaman düşebilir?
Avans faturasını aldığı ve tutarı ödediği anda. Ödeme olmadan yalnızca fatura yeterli değildir.
EÜR’de bir avansı nasıl kaydederim?
Paranın geldiği ay ve yılda işletme geliri olarak, içindeki KDV’yi tahsil edilen KDV olarak. Kapanış faturasıyla daha sonra yalnızca kalan tutar gelir olarak eklenir.
Avanstan sonra sipariş iptal edilirse ne olur?
Avansı geri öderseniz avans faturası için bir fatura düzeltmesi keser ve KDV’yi geri ödeme döneminde düzeltirsiniz. Sözleşmeye göre avansı tutabiliyorsanız, duruma göre bu bir bedel ya da vergiye tabi olmayan bir tazminat olabilir – bunu vergi danışmanınızla netleştirin.
İlgili KontoVexa özelliği hakkında daha fazlası: Faturalar
KontoVexa kılavuzunda adım adım: Ara fatura ve avans (Abschlagsrechnung)
Güncelleme: Ekim 2026. Genel bilgidir, vergi danışmanlığı değildir.
Black Deal yıllık ödemede ilk yıl %50 indirim – yalnızca 31 Aralık 2026 tarihine kadar.